Beproeving

We boffen maar in Nederland, twee niet te versmaden Geerten. De een figureert prominent in een door de ander geschreven pamflet. De een schijnt al een paar maanden druk bezig te zijn met een film. Hij heeft zelfs al een openingsshot, en een begin van een idee voor het einde. Er tussenin moet allerlei gruwelijks gaan plaatsvinden. De andere Geert heeft een prachtige reeks populariserende historisch maatschappelijke werken geschreven, en een fraaie serie documantaires over Europa gemaakt. De ene Geert vindt de andere een abjecte, weerzinwekkende, knettergekke multiculti onzinkletser.

Dat is mooi. Kalm en rustig laat de een zien hoe ingewikkeld mooie zaken tot stand komen en weer verdwijen. Druk en ongecontroleerd verbaal om zich heen meppend valt veel van waarde ten prooi aan de andere Geert. Als de naam een voorteken is, dan toch zeker bij deze twee Geerten. Een beproeving zullen ze zeker voor elkaar zijn. De ander zijn populariteit zal de een zorgwekkend vinden, en de ander belachlijk idioot en een duidelijk teken wat er allemaal mis is met dit land.

Allebei de Geerten zijn met een markante kop gezegend. Bij de een heb je ongeacht je leeftijd al snel iets van "Opa vertel nog eens van vroeger", en bij de ander? Ach, ik heb nooit zoveel opgehad met carnaval.

Er is een Geert die een toonbeeld is voor wat in onze maatschappij van waarde is, en er is een Geert die zich daar vreselijke erge zorgen over maakt. Bescheiden accepteert de ene Geert de relatief beperkte aandacht die hem ten deel valt voor alles wat hij tot stand heeft doen komen. Woest bombastisch orerend krijst de ander over het verschrikkelijke onrecht dat hem aangedaan wordt door hem niet alle aandacht te geven.

Er is een Geert die we rustig zijn gang kunnen laten gaan, en dat zullen we nu ook doen. Maar er is ook een Geert die ons een beproeving bereidt.
Zijn geboortestreek verlatend kwam hij namelijk tot de ontdekking dat zijn jongensboek helden uit de kruistochten hun werk niet helemaal hadden afgemaakt. Hoeveel koppen ze ook hadden afgehakt, vrouwen en kinderen eerst, tot hoever ze ook in het bloed hadden gestaan, er waren hun toch wat van die ongelovigen ontkomen. Veel van waarde hadden Geert zijn helden weten te vernietigen, maar wat ze hadden achtergelaten was een onuitwisbare indruk. Wat ze ook hadden achtergelaten was een onthoofde cultuur. Deze onthoofde cultuur gaf natuurlijk ernstige problemen toen ze in de streken van Geert zijn jongensboekhelden werden binnengehaald. Maar Geert die is niet gek, zelfs niet knettergek. Hij begreep natuurlijk heel goed wat zijn geestverwanten zeiden toen ze er voor waarschuwden dat we in Nederland moesten oppassen niet het Jutland van Europa te worden. Het moet niet gekker worden, we zijn gekke Henkie niet, hier een beetje onthoofd rond te lopen. En dan nog hoofddoekjes op ook, hij lust ze rauw.

Een onthoofding is natuurlijk heel duidelijk. Nuance, begrip, inlevingsvermogen, zelfinzicht, zelfrelativering, kennis van en waardering voor de ander, daarentegen worden heel moeilijk. Een onthoofde cultuur binnenvoeren in een cultuur waarin dat centrale waarden zijn is dan ook een logischerwijs moeizaam en pijnlijk proces. Hoe wild je ook in het rondschopt, die integratie gaat niet gemakkelijker worden door onze centrale waarden zelf overboord te zetten en op hoge toon te eisen dat de anderen zich moeten aanpassen. Wat wel helpt is inzien wat voor verschrikkelijke ellende je jongensboekhelden hebben aangericht. Onvoorstelbaar terroristen waren het in dienst van hun geloof. Zij belichamen zeker niet wat later tot de centrale waarden van de westerse cultuur zijn geworden. Een eeuwenlange weerzin tegen het westen heeft het opgeleverd. Begrijpelijk, maar niet meer terecht. Bij dat inzicht van een veranderde westerse cultuur ligt de kans op een geslaagde integratie. Mensen waarden door de strot willen duwen die je zelf niet vertegenwoordigt werkt slechts contraproductief. Het kan een eenmanspartij natuurlijk wel redelijk wat zetels opleveren, want ook het westen heeft grote moeite met de centrale westerse waarden.